De impact van Fake News op het communicatieproces

De federale overheid kondigde de oprichting aan van een monitoring voor transacties via Pix boven R$ 5.000 voor particulieren en R$ 15.000 voor bedrijven, en brak deze vervolgens af, een maatregel gericht op het bestrijden van belastingontduiking. Het besluit genereerde sterke negatieve gevolgen, gedreven door verkeerde informatie, zoals die uitgezonden in een video van congreslid Nikolas Ferreira (PL-MG), waarin de impact van nepnieuws op de communicatie, sociaal gedrag en zelfs openbaar beleid werd benadrukt, zoals de daling van het gebruik van Pix en de intrekking van de maatregel.

Om deze kwesties aan te pakken is het essentieel om initiatieven en instrumenten ter bestrijding van desinformatie onder de aandacht te brengen en het belang van kritische informatieconsumptie te versterken, zowel op individueel als op institutioneel niveau.

Voor Antonio Rocha Filho, hoogleraar journalistiek aan ESPM, is het niet de eerste keer dat grote gebeurtenissen worden beïnvloed door verkeerde informatie. “Een van de bekendste episoden vond plaats tijdens de Amerikaanse verkiezingen van 2016, toen informatie circuleerde dat paus Franciscus de kandidatuur van Donald Trump tegen Hillary Clinton zou steunen, wat later werd ontkend”

De vooruitgang van de technologie en het gebruik van kunstmatige intelligentie vergroten de mogelijkheden van het verspreiden van desinformatie verder. Tweede Rocha Filho:
“De vooruitgang van kunstmatige intelligentie-instrumenten heeft de verspreiding van desinformatie verergerd, met gemanipuleerde inhoud, zoals stemmen en valse beelden, die het vermogen om te controleren overtreft Dit scenario wordt versterkt door het recente besluit van de Meta om de fact-checking in de VS op te schorten en het gebrek aan vooruitgang in de regelgeving in Brazilië, zoals het nepnieuwsproject in het Congres. De strijd vereist media-educatie, het bevorderen van kritisch denken vanuit het basisonderwijs en efficiënte regelgeving om de gevolgen te verzachten, vooral op politiek gebied.”

Ricardo Gandour, onderzoeker en tevens hoogleraar journalistiek aan ESPM, voegt hieraan toe
“De fragmentatie van de communicatie is de laatste 10 jaar geïntensiveerd Enerzijds hebben we de gezonde universalisering van de toegang tot informatie Anderzijds de gevaarlijke verspreiding van informatie die verzonnen is om te verwarren, wat een risico inhoudt voor instellingen en democratie.”

De gegevens van de 21e editie van de Panorama Politico-enquête, van het DataSenado Instituut, versterken de ernst van het probleem Uit het onderzoek bleek dat 72% van de gebruikers van sociale netwerken in Brazilië de afgelopen zes maanden al nieuws zijn tegengekomen dat zij als vals beschouwen, een alarmerend feit aan de vooravond van de gemeenteraadsverkiezingen van 2024. Bovendien verklaarde de helft van de geïnterviewden moeite met het identificeren van valse inhoud, wat de noodzaak van meer media-educatie benadrukte.