Η κατανάλωση μεταξύ των νέων της Γενιάς Z υφίσταται έναν μετασχηματισμό που χαρακτηρίζεται από την ταχύτητα, την συναισθηματική έλξη των κοινωνικών δικτύων και την προσφορά πιστώσεων χωρίς την απαραίτητη προετοιμασία. Σε αυτό το σκηνικό, το χρέος αυξάνεται και καθιερώνεται ως φυσιολογικό. Σύμφωνα με τον Χάρτη της Καθυστέρησης, η Βραζιλία κατέγραψε 78,8 εκατομμύρια άτομα με καθυστερούμενες πληρωμές τον Αύγουστο του 2025, από τα οποία το 11,4% ανήκουν στην ηλικιακή ομάδα 18-25 ετών. Ο συνδυασμός της χαμηλής οικονομικής παιδείας και της συνεχούς έκθεσης σε ερεθίσματα άμεσης αγοράς έχει τοποθετήσει αυτή την ηλικιακή ομάδα μεταξύ των πιο ευάλωτων στην περιστροφική πίστωση.
“Η πρώτη επαφή με την πιστωτική κάρτα συμβαίνει, συχνά, πριν από οποιαδήποτε αντίληψη σχεδιασμού. Η κάρτα γίνεται επέκταση του εισοδήματος και όχι ένα χρηματοοικονομικό εργαλείο. Εκεί είναι που δημιουργείται η παγίδα”, δηλώνει ο Rodrigo Mandaliti, Πρόεδρος του IGEOC και ειδικός στις οικονομικές υποθέσεις. Τονίζει ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο ατομικό. Η κατανάλωση που καθοδηγείται από την στιγμιαία επιθυμία, ενισχυμένη από influencers, αλγόριθμους και στοχευμένες καμπάνιες, δημιουργεί μια κουλτούρα συνεχούς δαπανών, χωρίς προοπτική των συνεπειών.
Μια έρευνα της Εθνικής Συνομοσπονδίας Προϊσταμένων Καταστημάτων (CNDL) δείχνει ότι το 49% των καταναλωτών έχουν ήδη πραγματοποιήσει αγορές απευθείας μέσω των κοινωνικών δικτύων. Για τους νέους, οι οποίοι περνούν το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου τους συνδεδεμένοι, το έργο είναι αδιάκοπο. “Τα κοινωνικά δίκτυα λειτουργούν ως μόνιμες βιτρίνες. Όταν συνδυάζεται η ευκολία, η δυνατότητα δόσεων και η άμεση έγκριση, η απόφαση αγοράς παύει να είναι λογική και γίνεται συναισθηματική”, συμπληρώνει ο Mandaliti.
Χωρίς ελάχιστες γνώσεις σχεδιασμού, οικονομικού αποθεματικού και των επιπτώσεων των τόκων, οι νέοι εισέρχονται σε έναν κύκλο που μειώνει το μελλοντικό τους εισόδημα και περιορίζει την οικονομική τους αυτονομία ακριβώς στην αρχή της παραγωγικής τους ζωής. Για τον ειδικό, η λύση δεν είναι ο περιορισμός της κατανάλωσης, αλλά η εκπαίδευση σε στρατηγική. “Η οικονομική παιδεία δεν αφορά την απαγόρευση, αφορά το πλαίσιο. Το ερώτημα δεν είναι: ‘το θέλω;’, αλλά ‘αυτό χωράει στον μήνα μου, στο σχέδιό μου και στο μέλλονά μου;’. Όταν ο νέος μάθει να κάνει αυτήν την παύση, η συμπεριφορά αλλάζει”.
